Kayalıdere Kanyonu’nun İçinde Saklanan Bizans Sığınağı

Gavurini Mağarası, Keles’in Gelemiç Mahallesi sınırlarında, Kocasu Nehri’nin oluşturduğu Kayalıdere Kanyonu içerisinde yer alan doğal ve tarihî açıdan oldukça özel bir noktadır. Mağaraya Kocasu boyunca ilerleyen güzergâhın ardından yaklaşık 30 dakikalık bir tırmanışla ulaşılır. Mağaranın içerisinde sarkıt ve dikitlerin bulunduğu üç ana bölüm ve bu bölümleri birbirine bağlayan bir galeri vardır.

Bizi asıl ilgilendiren kısmı ise mağaranın yalnızca doğal bir oluşum olmaması. Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın Bursa envanterine göre mağaranın girişindeki ana bölümün önü Bizans Dönemi'nde bir duvarla kapatılarak yerleşim alanına dönüştürülmüş ve bu bölümde bir sarnıç da bulunmuştur. Yani doğal mağaranın kendisi geçmişte insanlar tarafından doğrudan yaşam veya korunma alanı olarak kullanılmıştır.

Gavurini ayrıca 2022 yılında “Tabiat Varlığı – A Grubu Mağara” olarak tescil edilmiş ve çevresinde koruma alanı belirlenmiştir.

Konum: Gelemiç, Keles / Bursa

Alan türü: Doğal mağara / tarihî yerleşim izi

Mağara uzunluğu: 504 metre

En derin nokta: -20,5 metre

Tarihsel iz: Bizans Dönemi

Bizans duvar kalıntıları: ✓

Tarihî sarnıç izi: ✓

Sarkıt ve dikitler: ✓

Üç ana mağara bölümü: ✓

Kayalıdere Kanyonu: ✓

Kocasu Nehri: ✓

Koruma statüsü: Tabiat Varlığı – A Grubu Mağara

Özel işletme: Hayır

Bizans Yerleşim İzleri: Mağaranın giriş bölümü Bizans Dönemi'nde duvarla kapatılarak insanların kullanabileceği bir alana dönüştürülmüştür.

Tarihî Sarnıç: Yerleşim amacıyla kullanılan giriş bölümünde geçmişte bir sarnıcın bulunduğu kaydediliyor.

Sarkıt ve Dikitler: Mağaranın üç ana bölümünde dikkat çekici doğal mağara oluşumları bulunuyor.

Kayalıdere Kanyonu: Gavurini'ne ulaşırken Kocasu'nun içinden geçtiği, iki tarafı yüksek kayalıklarla çevrili kanyon peyzajı görülüyor.

Kocasu Nehri: Mağara rotasının doğal omurgasını oluşturan Kocasu, kanyon tabanı boyunca ilerliyor.

Doğa İçinde Tarih: Burada tarihî kalıntılar sonradan oluşturulmuş bir açık hava alanında değil, doğrudan yüzlerce metre uzunluğundaki doğal mağara sisteminin içerisinde bulunuyor.