Potamia’dan Dereköy’e, Mübadele İzlerinin Yaşadığı Köy

Dereköy, Mudanya'nın kırsalında geçmişte Potamia adıyla bilinen eski bir Rum yerleşimi. Köyün en önemli kültürel mirası, 1857 yılında inşa edilen anıtsal Dereköy Kilisesi. Yapı bugün kısmen harap durumda olsa da mimarisi ve günümüze ulaşan süsleme izleriyle köyün geçmişini görünür biçimde yaşatıyor.

Dereköy'ü ilginç kılan yalnızca kilise değil, köyün mübadeleyle değişen nüfus yapısı. Rum nüfusun 1922'de ayrılmasının ardından 1924'ten itibaren Drama, Kavala, Yanya, Karacaova, Langaza ve Girit gibi bölgelerden gelen Müslüman Türkler buraya yerleşmiş. Tarihî kilise de yeni gelen köylüler tarafından 1972 yılına kadar cami olarak kullanılmış.

Bugün Dereköy'e giden bir ziyaretçi yaşayan köy yerleşimini dolaşırken bu çok katmanlı geçmişin en somut izi olan kiliseyi de görebilir. Mudanya Belediyesi de Dereköy Kilisesi'ni ilçenin kültürel miras envanterinde ziyaret edilebilecek tarihî yapılar arasında gösteriyor.

Konum: Dereköy Mahallesi, Mudanya / Bursa

Yerleşim türü: Tarihî kırsal yerleşim

1857 tarihli kilise: ✓

Mübadele kültürü: ✓

Tarihî köy yerleşimi: ✓

Köy içinde yürüyüş: ✓

Tarih ve mimari fotoğrafçılığı: ✓

Günübirlik ziyaret: ✓

Dereköy Kilisesi: 1857 tarihli, üç nefli bazilikal plana sahip anıtsal Rum Ortodoks kilisesi. Mudanya Belediyesi

Tarihî Süsleme İzleri: Yapının alçı ve ahşap bezemeleri ile kabartma melek figürleri kilisenin dikkat çeken sanat özellikleri arasında.

Mübadele Mirası: Rum nüfusun ayrılması ve Balkanlar ile Girit'ten gelen yeni nüfusun yerleşmesi, Dereköy'ün bugünkü kültürel kimliğinin temel parçalarından.

Eski Potamia Yerleşimi: Dereköy'ün eski adı Potamia; adın Rumcada "dere" anlamıyla ilişkili olduğu belirtiliyor.

Yaşayan Köy Dokusu: Tarihî yapı günümüzde de yerleşimin içerisinde, evlerle çevrili durumda; yani bağımsız bir ören yerinden ziyade yaşayan köyün parçası.